پرتال گردشگری استان گلستان
جاذبه های گردشگری استان گلستان به پنج زبان
فارسی | انگلیسی | روسی | چینی | عربی
Fa | En | Ru | Ch | Ar
زیرپرتال ها
دسترسی سریع به مکان های گردشگری
پرتال گردشگری

برای ورود به پرتال گردشگری ویزیت ایران اینجـــا کلیک کنید

کلیپ های گردشگری
رسیدگی به شکایات
حراست اداره کل
رسیدگی به تخلفات اداری
بازرسی و رسیدگی به شکایت اداره کل

پست الکترونیکی دفتر بازرسی و رسیدگی به شکایات
به منظور ارتباط مستقیم مراجعین و کارکنان با این اداره کل

Bazresi@mcth.ir

عفاف و حجاب
امر به معروف
گزارشی از مریم منصوری*

کد خبر : 16938 تاریخ انتشار : یکشنبه 30 آبان 1400 14:38

«وادوش»، آیین سنتی مردم گلستان برای مشارکت در دامداری

جامعه سنتی ایران از گذشته‌های دور، در موارد گوناگون و برای مقابله با دشواری‌های زندگی اجتماعی از روش‌های یاریگری و تعاونی بهره می‌گرفت. یکی از نمونه‌های این همیاری و مشارکت را می‌توان در آیین سنتی وادوش دامداران روستای شاهکوه استان گلستان یافت. در این آیین سنتی دامدارانی که دامشان در یک گله نگهداری می‌شود برای تعیین سهمشان در طول یک سال از تولیدات گله، در یک روز مشخص از سال گرد هم آمده تا با دوشیدن شیر گوسفندان خود، به این سهم مشخص دست یابند.


فقر اقتصادی، فقدان امنیت، شرایط اقلیمی و جغرافیایی دشوار در درازنای زمان روستاییان و کوچ‌نشینان ایران را هر چه بیشتر به هم وابسته کرده است. شیوه‌های مشارکت و یاریگری در بهره‌برداری در مناطق مختلف ایران متناسب با فرهنگ و شرایط محیطی آن منطقه اتخاذشده و در نهایت یک نظام بهره‌برداری پایدار را پدید می‌آورد که ریشه در دانش بومی و تجربه‌های شغلی قرن‌های گذشته این مرز و بوم دارد.


در روستاهای منطقه شاهکوه از توابع شهرستان گرگان، نیز می‌توان با برگزار شدن مراسم سنتی چون «وادوش» بر این امر صحه گذاشت. این مراسم در پایان فصل بهار برگزار می‌شود. ازآنجایی‌که درآمد اکثر مردم روستا از فعالیت‌های دامداری تأمین و دام ها توسط چوپانان نگهداری می‎شوند و چون گوسفندان یک گله، متعلق به افراد مختلف است، دامداران به‌منظور تعیین مقدار سهم هر کدام از مالکان گوسفندان در یک روز از سال گرد هم می‌آیند تا با دوشیدن شیر دام خود به این مهم دست یابند. در این بین برای مالکان و مهمانانی که به شکرانه‌ این روز گرد هم می‌آیند جشنی برگزار کرده و از ایشان پذیرایی می‌کنند.


در این شیوه اوج مشارکت دامداری مشاهده می‌شود. در این سیستم، دامداران دام‌های خود را در یک گله با چوپانان مشترک گرد می‌آورند، به‌صورت مشترک به چرا برده، شیر دوشی می‌کنند، لبنیات درست می‌کنند، مخارج می‌پردازند و در آخر نیز تمامی درآمدها را نسبت به سهم هر کس از گله اشتراکی تقسیم می‌کنند. به این مراسم سنتّی در منطقه شاهکوه «وادوش» گفته می‌شود. «وا» به معنای باز کردن و جدا کردن گوسفندان از هم، «دوش» هم به معنای دوشیدن است.


وادوش افزون بر این از جشن‌های دامداری این منطقه به شمار می‌رود، در شمار یکی از مهم‌ترین تعاونی‌های سنتی دامداران نیز محسوب می‌شود. این آیین بیانگر نوعی از مشارکت و یاریگری است که دامداران در استفاده بهینه از نیروی انسانی به کار گرفته‌اند.


در ابتدای این روز فضایی برای دوشیدن شیر گوسفندها کنار «گه» (محل نگهداری دام) آماده می‌شود و سپس با کمک چوپانان و مشخصه‌ای که هر یک از صاحبان دام برای خود دارند که به آن «دِرشِم» (نشان شناسایی گوسفند به‌صورت برشی در گوش) گفته می‌شود، اقدام به دوشیدن شیر گوسفند خود می‌کنند. در این بین جمعی از افراد هم، در تدارک پذیرایی ناهار برای صاحبان مال و مهمانانی هستند که به واسطه‌ افراد مختلف دعوت می‌شوند تا به شکرانه‌ این روز گردهم جمع شوند. بعد از دوشیدن شیر، گوسفندها رها شده و میزان شیر جمع‌آوری‌شده وزن‌کشی و یادداشت و قرائت می‌شود. بعدازآن شیر برای تبدیل به محصولات دیگر داخل ظرف مخصوص خود  به نام «بِرکِر» جوشانده و در ظرف‌هایی چون کَندیل یا تِلِم و دوغ ریز و... ریخته می‌شود.


در روز وادوش دامداران از میهمانان در وعده صبحانه از محصولات لبنی همچون سرشیر، کره، پنیر و...  و در وعده ناهار با غذایی به نام «کاماجدان» و «خام ته‌چین» پذیرایی می‌کنند.  


مراسم آیینی سنتی وادوش در مهرماه سال1400 در فهرست آثار ملی میراث‌فرهنگی ناملموس قرار گرفت و به ثبت رسید.


* مریم منصوری کارشناس میراث‌فرهنگی ناملموس استان گلستان

 

برچسب ها
میراث | میراث فرهنگی | صنایع دستی | گردشگری | اداره میراث فرهنگی | خبرهای میراث فرهنگی | اخبار | جاذبه های گردشگری | خبر | توریست | گردشگر
لطفا ما را از نظر خود مطلع کنید
ارتباط با مدیر کل
رزومه مدیرکل
جهت ارتباط با ایشان ایـنـجــــا کلیک کنید

ملاقات عمومی با مدیرکل روز های سه شنبه از شروع ساعت اداری تا پایان ساعت اداری

اپلیکیشن گردشگری استان گلستان

اپلیکیشن گردشگری استان گلستان (نگارستان) معرفی جاذبه های تاریخی، فرهنگی، طبیعی و گردشگری استان گلستان را می توانید از لینک های زیر دریافت کنید

اطلاعیه و فراخوان
یادداشت ها

مشارکت در تصمیمات
سامانه ها
پیام رسان های داخلی
همراه ما باشید در پیام رسان های داخلی
سروش | گپ | آی گپ | بله
ارتباط با دستگاه

شماره تماس :
017-32261800-803
پست الکترونیک :
info@gcth.ir
آدرس :

گرگان - خیابان امام - آفتاب پانزدهم - کوی سرچشمه - جنب امامزاده نور


نظرسنجی از محتوای پرتال

نظرشما در مورد محتوای سایت ؟


عالی
خوب
متوسط
بد


بازدیدهای سایت
تعداد افراد آنلاین : 9
بازدید امروز : 2672
بازدید دیروز : 3741
بازدید هفته : 18198
بازدید ماه : 97995
بازدید سال : 1032802

پست زمینه


اندازه فونت



اعلان ها :
در حال حاضر سایت در دسترس می باشد، در غیر این صورت اطلاع رسانی خواهد شد


الزامات قانونی :
نسخه موبایل | نقشه تارنما | RSS | دفاتر پیشخوان | حریم خصوصی | بیانیه سطح خدمات | شخصی سازی | دستورالعمل بروز رسانی سایت | راهبرد مشارکت ملی

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سازمان میراث فرهنگی, گردشگری و صنایع دستی استان گلستان است

[ آخرین بروزرسانی سه شنبه 16 آذر 1400 22:37 ]
ارتباط با مدیرکل و معاونین

در صورتی که نیاز به دریافت پاسخ دارید , حتما ایمیل خود را وارد نمائید تا در اولین فرصت به درخواست شما پاسخ داده شود , در غیر این صورت پیغام شما بدون پاسخ خواهد بود
*
مردمی کارکنان اداره
*