پرتال گردشگری استان گلستان
جاذبه های گردشگری استان گلستان به پنج زبان
فارسی | انگلیسی | روسی | چینی | عربی
Fa | En | Ru | Ch | Ar
زیرپرتال ها
دسترسی سریع به مکان های گردشگری
دستورالعمل وزارت بهداشت

برای دانلود لینک این دستورالعمل اینجـــا کلیک کنید

پرتال گردشگری

برای ورود به پرتال گردشگری ویزیت ایران اینجـــا کلیک کنید

کلیپ های گردشگری
رسیدگی به شکایات
حراست اداره کل
رسیدگی به تخلفات اداری
بازرسی و رسیدگی به شکایت اداره کل

پست الکترونیکی دفتر بازرسی و رسیدگی به شکایات
به منظور ارتباط مستقیم مراجعین و کارکنان با این اداره کل

Bazresi@mcth.ir

سامانه ارتباطی حراست کشور

سامانه ارتباطی سازمان حراست کل کشور آماده دریافت گزارش ها , پیشنهادها و شکایات های شما در رابطه با عملکرد حراست ها می باشد .

یادداشت/ مریم منصوری*

کد خبر : 15775 تاریخ انتشار : دوشنبه 13 اردیبهشت 1400 11:21

«یا رمضان» میراث کهن قوم ترکمن در ماه رحمت الهی

ماه مبارک رمضان در بین همه مسلمانان جهان به‌عنوان ماه نزول قــرآن و ماه مهمانی خدا از احترام ویژه‌ای برخوردار است. یکی از باشکوه‌ترین آیین کهن ماه مبارک رمضان در بین ترکمن‌های استان گلستان آیین «یا رمضان» است که به‌عنوان میراث ناملموس در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.


برخورداری از تنوع اقوام یکی از ویژگی‌هایی است که استان گلستان به آن اشتهار دارد؛ این تنوع موجب شده اقوام مختلف این استان همچون دیگر نقاط کشور، آداب‌ورسوم خاصی در ماه رمضان داشته باشند.


یکی از باشکوه‌ترین آیین ماه مبارک رمضان و از رسوم به‌جامانده از گذشته در بین ترکمن‌های استان گلستان آیین «یا رمضان» است. اين مراسم نمونه‌اي از احسان، نيكوكاري و كمك دسته‌جمعی مردم، به مستمندان هر محل است.


ترکمن‌ها بر این عقیده‌اند که برگزاری مراسم یا رمضان باعث افزایش برکت در منزل و حفظ سلامتی اعضای خانواده می‌شود.


اين آيين بعد از نماز تراويح در شب چهاردهم ماه «لیله البدر» انجام می‌شود. امام جماعت مسجد، مراسم یا رمضان را در شبستان مسجد برای نمازگزاران اجرا کرده، سپس گروه مجری به همراه افراد جوان به‌طرف منزل اهالی محل به راه مي‌افتند و امام یا نماینده او شعر «یا رمضان» را خوانده و افراد به‌صورت جمعي در آخر هر بيت «الله» مي‌گويند. این کار تا پاسی از شب ادامه یافته و تا آخرین خانه به شعرخوانی می‌پردازند.


در ابتدا برای اجرای مراسم نیاز به تشکیل گروه در هر محل است که غالباً نماینده امام جماعت مسجد به‌عنوان سرگروه، برای خواندن اشعار و یک نفر نیز به‌عنوان مسئول جمع‌آوری صدقات و نذورات انتخاب می‌شود. پس‌ازآن مراسم را شروع کرده و به‌تمامی خانه‌ها می‌روند و شعرخوانی می‌کنند.


افراد جوان و یا کودکان محل نیز این گروه را همراهی می‌کنند. اين افراد در برابر هر خانه سروصدا به راه مي‌اندازند، تا اهالی خانه با شنيدن آن از خانه بيرون ‌آيند و هداياي خود را كه اغلب مواد غذايي مثل آرد، برنج، نان، كشمش، قند، گندم و يا پول است، به فردی كه كيسه به دست دارد، تحويل دهند. در پایان مراسم سایر افراد پراکنده‌شده و تنها کسانی كه كيسه‌هاي هدايا را به پشت خود گرفته‎اند، به مسجد محل مي‌روند و هدايا را به امام جماعت و چند نفر از ریش‌سفیدان تحويل مي‌دهند، سپس اين هدايا توسط آنان و با توجه به شناختي كه از قبل از وضعیت مالی اهالی محل دارند، بين نيازمندان در همان شب تقسیم مي‌‌شود تا با خيالي آسوده به روزه‌داري خود ادامه دهند.


مردم در این شب تا سحر بیدار می‌مانند و به بازی و شادی در کوچه و خیابان مشغول‌اند و شهر در تکاپو است. زنان مسن‌تر در کوچه‌ها و معابر شهر دورهم جمع می‌شوند و به لاله خوانی می‌پردازند. کودکان و جوان‌ها نیز در کوچه‌ها به بازی‌هایی ازجمله تاب‌بازی (چاتما) سرگرم می‌شوند.


در اینجا به نمونه‌ای از شعر يارمضان اشاره خواهیم کرد:


1- سلام‌علیکم ياتان كيشي لر/ سلام بر کسانی که خفته‌اند
 كيرپگي كيرپگه يتان كيشي لر/ ابرو به ابرو دوخته‌اند
 نماز اوقاب روزه توتان كيشي لر / نماز خوانده، روزه گرفته‌اند
 محمد امتي يا رمضان (الله)/ ای امت محمد، یا رمضان (الله)


2- رمضان آي لري گلر گچر/ ماه رمضان، همچنان می‌آید و می‌گذرد
آي نگ اون دوردينه يالقمين سچر / در شب چهاردهم نورافشانی می‌کند
 آطيني ايرلاب مونر ده قاچار/ اسب خود را زین کرده، فرار می‌کند.
 محمد امتي يا رمضان(الله)


 3- بيزا سيزي باي گورديك/ ما شمارا توانمند دیدیم
 توينونگزده آي گورديك/ بر بالای خانه‌تان، ماه دیدیم
 آلتين بيله آپارديق، كوموش بيلان قوپارديق/ با طلا بردیم، با نقره از جا کندیم
 آز برانينگ غيزي بولسين/ کسانی که کم بدهند، نوزادشان دختر باشد
كوپ برانينگ اوغلي بولسين/ کسانی که بیشتر بدهند، نوزادشان پسر باشد
محمد امتي يا رمضان (الله)


اشعار یا رمضان دارای گونه‌های مختلفی است؛ این سروده‌ها به‌طورکلی به دو بخش بزرگ‌سالان و کودکان تقسیم‌بندی می‌شود اما به لحاظ قالب شعری به چهار گونه متفاوت شامل کودکانه یا گونه شعری مسمط، یازده‌هجایی، رباعی چهار مصراعی و هفت‌هجایی، مثنوی و هفت‌هجایی و منظومه بلند رایج است.


یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های این نوع آداب، وجود حس همکاری و همیاری در بین مردم یک قوم است؛ درواقع این آیین باروح معنوی رمضان گره‌خورده و کاملاً رنگ مذهبی به خود گرفته است. عطرآگین کردن فضا بانام «الله»، رنگ خدایی بخشیدن، دستگیری از مستمندان، حفظ و تقویت روحیه روزه‌داری و زنده نگه‌داشتن سنت انفاق و صدقه از حکمت‌ها و فلسفه این مراسم است.


مراسم آیینی‌مذهبی «یا رمضان قوم ترکمن» به شماره ملی 1552 مورخ 9/12/96 در فهرست ثبت آثار میراث ناملموس استان گلستان قرار گرفت.

* مریم منصوری کارشناس ثبت میراث ناملموس استان گلستان

 

 

برچسب ها
میراث | میراث فرهنگی | صنایع دستی | گردشگری | اداره میراث فرهنگی | خبرهای میراث فرهنگی | اخبار | جاذبه های گردشگری | خبر | توریست | گردشگر
لطفا ما را از نظر خود مطلع کنید
ارتباط با مدیر کل
رزومه مدیرکل
جهت ارتباط با ایشان ایـنـجــــا کلیک کنید

ملاقات عمومی با مدیرکل روز های سه شنبه از شروع ساعت اداری تا پایان ساعت اداری

اپلیکیشن گردشگری استان گلستان

اپلیکیشن گردشگری استان گلستان (نگارستان) معرفی جاذبه های تاریخی، فرهنگی، طبیعی و گردشگری استان گلستان را می توانید از لینک های زیر دریافت کنید

اطلاعیه و فراخوان
یادداشت ها

مشارکت در تصمیمات
سامانه ها
پیام رسان های داخلی
همراه ما باشید در پیام رسان های داخلی
سروش | گپ | آی گپ | بله
ارتباط با دستگاه

شماره تماس :
017-32261800-803
دورنگار :
017-32241180
پست الکترونیک :
info@gcth.ir
آدرس :

گرگان - خیابان امام - آفتاب پانزدهم - کوی سرچشمه - جنب امامزاده نور


نظرسنجی از محتوای پرتال

نظرشما در مورد محتوای سایت ؟


عالی
خوب
متوسط
بد


بازدیدهای سایت
تعداد افراد آنلاین : 8
بازدید امروز : 2672
بازدید دیروز : 3741
بازدید هفته : 18198
بازدید ماه : 97995
بازدید سال : 1032802


اعلان ها :
در حال حاضر سایت در دسترس می باشد، در غیر این صورت اطلاع رسانی خواهد شد


الزامات قانونی :
نسخه موبایل | نقشه تارنما | RSS | دفاتر پیشخوان | حریم خصوصی | بیانیه سطح خدمات | شخصی سازی | دستورالعمل بروز رسانی سایت | راهبرد مشارکت ملی

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سازمان میراث فرهنگی, گردشگری و صنایع دستی استان گلستان است

[ آخرین بروزرسانی جمعه 24 اردیبهشت 1400 22:12 ]
ارتباط با مدیرکل و معاونین

در صورتی که نیاز به دریافت پاسخ دارید , حتما ایمیل خود را وارد نمائید تا در اولین فرصت به درخواست شما پاسخ داده شود , در غیر این صورت پیغام شما بدون پاسخ خواهد بود
*
مردمی کارکنان اداره
*