پرتال گردشگری استان گلستان
جاذبه های گردشگری استان گلستان به پنج زبان
فارسی | انگلیسی | روسی | چینی | عربی
Fa | En | Ru | Ch | Ar
زیرپرتال ها
دسترسی سریع به مکان های گردشگری
پرتال گردشگری

برای ورود به پرتال گردشگری ویزیت ایران اینجـــا کلیک کنید

کلیپ های گردشگری
رسیدگی به شکایات
حراست اداره کل
رسیدگی به تخلفات اداری
بازرسی و رسیدگی به شکایت اداره کل

پست الکترونیکی دفتر بازرسی و رسیدگی به شکایات
به منظور ارتباط مستقیم مراجعین و کارکنان با این اداره کل

Bazresi@mcth.ir

سامانه ارتباطی حراست کشور

سامانه ارتباطی سازمان حراست کل کشور آماده دریافت گزارش ها , پیشنهادها و شکایات های شما در رابطه با عملکرد حراست ها می باشد .

عفاف و حجاب
به مناسبت هفته صنایع دستی/ گزارشی از مریم منصوری*

کد خبر : 15982 تاریخ انتشار : چهارشنبه 19 خرداد 1400 15:14

آلاچيق مسکن سنتی ترکمن ها

یکی از آثار فرهنگی استان گلستان که در حوزه صنایع‌دستی و هنرهای سنتی خودنمایی می‌کند، آلاچیق ترکمن است که در سال 1396 در فهرست آثار میراث ناملموس کشور به شماره 1402 ثبت شد.


آلاچيق تركمن"اوي" ناميده مي‌شود که به معني مسكن و محل زيست است. آلاچيق يك اسكلت متحرك و قابل‌حمل و نقل است كه با نمد و حصير پوشانده مي‌شود. عشاير تركمن اغلب براي مهمانان و یا برای فرزندان خود كه زندگي تازه‌ای را آغاز خواهند کرد، از "آق اوي" (خانه سفید) استفاده مي‌كنند و نشانه عزت و احترام به آنان است. آلاچيق سفيد بعدها باگذشت زمان به سياهي مي‌گرايد و به "قارا اوي" تبديل مي‌شود.


آلاچیق دارای اجزایی چون اسکلت چوبی، حصیر، نمد، نوارهای دستباف است:
اسکلت چوبی:
الف- "توی‌نوک": حلقه‌ای چوبی در بالای قسمت گنبدی آلاچیق که به‌عنوان نورگیر عمل می‌کند.
ب- "اوق": چوب‌های کمانی شکل که بخش گنبدی اسکلت را تشکیل می‌دهد.
ج- "تاريم": بخش پایینی اوی که چوب‌های آن به‌صورت آکاردئونی و ضربدری درهم‌تنیده شدند.
"قامیش": سه قطعه حصیر از جنس نی است که به دور تاریم کشیده می‌شود. تکه سوم، پشت اوی قرار می‌گیرد که "گت قامیش" نامیده می‌شود.
"کچه": نمدهای که با آن آلاچیق را می‌پوشانند و به سه نوع تقسیم می‌شوند.
  الف- چهار قطعه نمد به شکل مستطیل که آن را "دورلیق" می‌نامند و به دور تارم می‌پیچند.
 ب- دو قطعه نمد به شکل ذوزنقه و آن را "اوروک" می‌نامند که روی اسکلت گنبدی آلاچیق قرار می‌گیرد.
 ج- نمدی به شکل دایره که در قسمت بالای گنبد قرار می‌گیرد.
 "دور لق" یا "خا": نواری از جاجیم که بوسیله آن تارم را به هم محکم می‌بندند.
 "بیل یوب": نواری کم عرض تر از دورلق است که با آن قسمت بالای تارم را جهت استحکام بیشتر و مقاومت در برابر بادهای شدید می‌بندند.
"دوزی": نوار باریکی از جاجیم می باشد که اوق را با آن بسته تا جابجا نشود.
"ارقن": طناب ضخیمی است که به میخ‌های چوبی اطراف اوی بسته می‌شود و غالبا از پشم شتر یا گوسفند تهیه می‌شود.
میخ چوبی: در فضای بیرونی آلاچیق به فاصله یک تا دو متر میخ چوبی دوشاخه را به زمین می‌کوبند و بندهایی را به آن‌ها وصل می‌کنند تا باد آلاچیق را جمع نکند.


جهت ساخت اسکلت آلاچیق از چوب درخت عرعر استفاده می‌شود و قطعات بريده را روي خركِ تراش برده و با داس، پوست آنرا جدا کرده و تراش مي‌دهند. آنگاه چوبها را 2 الي 3 روز در معرض آفتاب قرار داده، سپس داخل كوره به مدت نيم ساعت مي‌گذارند. پس از بيرون آوردن از كوره به آن‌ها فرم می‌دهند. بعضی از چوبها همچون توی‌نک را وقتی از کوره درمی‌آورند داخل گیره های چوبی که در زمین کاشته شده است به مدت 2 الی 3 روز قرار می‌دهند تا فرم بگیرد. براي ساخت اوق چوب تراشيده شده را روي خرك فرم دهي گذارده تا انحنای لازم را به خود بگيرد. در بخش گنبدي اسكلت توي‌نك نيز همچون اوق به همان شكل ساخته‌شده، با اين تفاوت كه توي نوك به شكل دايره درمی‌آید و روي آن سوراخ‌هایی جهت قرارگيري اوق‌ها تعبيه مي‌گردد. تارم نیز به شيوه قبل آماده و با انحنايي كم به شکل ضربدر روي هم قرارگرفته و در محل اتصال سوراخي تعبیه‌شده تا به كمك بند پوستي (پوست شتر)، دو قطعه به هم وصل گردد.


براي ساخت درب وروديِ آلاچيق، به نجار سفارش داده تا در بخش جلويي آن نصب گردد. در فصل تابستان درب را برداشته و چهارچوب آن بر جاي مي‌ماند تا حصير و نمد به‌صورت كركره‌اي در جلوي چهارچوب آويزان گردد.   


یکی از نقاط قوت در طراحی آلاچیق، نورگیری است که در سقف آن قرار دارد. این نورگیر علاوه بر اینکه نور موردنیاز چادر را تامین می‌کند، محلی برای خروج دود های حاصل از اجاقی است که دقیقاً در مرکز چادر برپاشده است. از دیگر نکات حائز اهمیت که می‌توان برای دیگر کارکردهای نورگیر به آن اشاره نمود تشخیص زمان در طول روز و فصول سال بر اساس نوری است که از سقف به درون می‌تابد و با سایه های ایجادشده توسط شعله‌های آتش درون اجاق نقش عقربه‌های ساعت را ایفا می‌کند و هر زمان از روز را به صاحب اوی اعلام می‌کند.


امروزه آلاچيق برای دامداران مرزنشين كه مجبور به مهاجرت موقت ييلاق و قشلاق هستند و یا در مراسمی چون عروسی یا عزا در کنار خانه كاربرد دارد. اما درگذشته تركمن‌ها اغلب کوچ‌نشین بودند و مانند عشایر کنونی از سرزميني به سرزمين ديگر برای جستجوي مراتع جديد مهاجرت مي‌كردند. به همین خاطر در عصر حاضر حفظ و صیانت از چنین آثار فرهنگی ارزشمند می‌بایست بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

 

برچسب ها
میراث | میراث فرهنگی | صنایع دستی | گردشگری | اداره میراث فرهنگی | خبرهای میراث فرهنگی | اخبار | جاذبه های گردشگری | خبر | توریست | گردشگر
لطفا ما را از نظر خود مطلع کنید
ارتباط با مدیر کل
رزومه مدیرکل
جهت ارتباط با ایشان ایـنـجــــا کلیک کنید

ملاقات عمومی با مدیرکل روز های سه شنبه از شروع ساعت اداری تا پایان ساعت اداری

اپلیکیشن گردشگری استان گلستان

اپلیکیشن گردشگری استان گلستان (نگارستان) معرفی جاذبه های تاریخی، فرهنگی، طبیعی و گردشگری استان گلستان را می توانید از لینک های زیر دریافت کنید

اطلاعیه و فراخوان
یادداشت ها

مشارکت در تصمیمات
سامانه ها
پیام رسان های داخلی
همراه ما باشید در پیام رسان های داخلی
سروش | گپ | آی گپ | بله
ارتباط با دستگاه

شماره تماس :
017-32261800-803
دورنگار :
017-32241180
پست الکترونیک :
info@gcth.ir
آدرس :

گرگان - خیابان امام - آفتاب پانزدهم - کوی سرچشمه - جنب امامزاده نور


نظرسنجی از محتوای پرتال

نظرشما در مورد محتوای سایت ؟


عالی
خوب
متوسط
بد


بازدیدهای سایت
تعداد افراد آنلاین : 8
بازدید امروز : 2672
بازدید دیروز : 3741
بازدید هفته : 18198
بازدید ماه : 97995
بازدید سال : 1032802

پست زمینه


اندازه فونت



اعلان ها :
در حال حاضر سایت در دسترس می باشد، در غیر این صورت اطلاع رسانی خواهد شد


الزامات قانونی :
نسخه موبایل | نقشه تارنما | RSS | دفاتر پیشخوان | حریم خصوصی | بیانیه سطح خدمات | شخصی سازی | دستورالعمل بروز رسانی سایت | راهبرد مشارکت ملی

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سازمان میراث فرهنگی, گردشگری و صنایع دستی استان گلستان است

[ آخرین بروزرسانی شنبه 09 مرداد 1400 09:32 ]
ارتباط با مدیرکل و معاونین

در صورتی که نیاز به دریافت پاسخ دارید , حتما ایمیل خود را وارد نمائید تا در اولین فرصت به درخواست شما پاسخ داده شود , در غیر این صورت پیغام شما بدون پاسخ خواهد بود
*
مردمی کارکنان اداره
*